Budowa ścian - najpopularniejsze rozwiązania

Artykuł przeczytasz w 11 min

Ściany zewnętrzne, ściany wewnętrzne, ścianki działowe... Każda z wymienionych to osobny filar domu, który współtworzy jego przestrzeń. Z pewnością zastanawiasz się zatem, jaką technologię wznoszenia ścian wybrać najlepiej. Szkół jest co najmniej kilka, podobnie jak materiałów budowlanych, z których projektuje się mury. Aby wybrać dobrze, koniecznie przyjrzyj się bliżej wszystkim możliwym opcjom! Poniżej znajdziesz mini kompendium wiedzy dotyczące budowania ścian, które z pewnością pomoże Ci spojrzeć szerzej na proces wznoszenia wymarzonego domu. Będzie mowa zarówno o dostępnych technologiach, jak i cenach dotyczących powierzchni 150 m2 oraz konkretnych różnicach pomiędzy budulcami. Miłej i owocnej lektury!

Ściany zewnętrzne do zadań specjalnych

Traktuj ściany zewnętrzne niczym strażników domu! To przecież do ich zadań należy ochrona wnętrza budynku przed działaniem warunków atmosferycznych oraz radzenie sobie ze znacznymi obciążeniami. Natłok kilogramów robi swoje: ciężar dachu, stropu, a także własny ciężar ścian sprawiają, że ściany muszą być solidne i wytrzymałe. Kolejnym aspektem, z jakim przyjdzie się im zmierzyć jest temperatura. Mury muszą być ciepłochronne, aby dbać o komfort domowników i chronić budynek przed wychłodzeniem. Pod tym względem powinieneś bliżej przyjrzeć się nie tylko konkretnym materiałom budowlanym, ale również ociepleniowym. O istotnych kwestiach związanych z właściwościami styropianu i wełny mineralnej rozpisywaliśmy się w jednym z wcześniejszych artykułów, dlatego warto do niego zajrzeć!

Wracając jednak do właściwości ścian zewnętrznych: wartość współczynnika przenikania ciepła określa się symbolem U. Obecnie nie może on przekraczać 0,23 W/(m²·K), jednak od 1 stycznia 2021 w życie wejdą nowe przepisy, stanowiące, że maksymalne U wyniesie 0,20. Dobrze mieć to zatem na uwadze planując budowę domu w najbliższym czasie. Oprócz ochrony przed wychłodzeniem, ściany mają jeszcze jedno istotne zadanie: akumulację ciepła. O odpowiednie jego gromadzenia świetnie zadba beton, silikaty oraz pełna cegła. Dzięki nim temperatura w Twoim domu będzie stabilna, nawet jeśli na jakiś czas zdecydujesz się wyłączyć kaloryfery. Co ciekawe, kwestia ta pozostaje istotna również latem, ponieważ wysokojakościowy, dobrze dobrany budulec sprawia, że dom nie będzie podatny na przegrzanie.

Dobrze zaprojektowane ściany zewnętrzne to także gwarancja spokojnego domowego zacisza. Tłumienie hałasu jest szalenie istotne zwłaszcza w kontekście ruchliwej okolicy. Wówczas najlepiej wznosić ściany z budulców o znacznej masie i gęstości, np. z betonu, silikatów czy tradycyjnej ceramiki. Technologia? Trójwarstwowa! Najlepiej z solidnym ociepleniem z wełny mineralnej i z tzw. pustką powietrzną. Ale o sposobie wznoszenia ścian murowanych piszemy więcej w kolejnych akapitach.

Ściany zewnętrzne powinny móc pochwalić się także paroprzepuszczalnością oraz szczelnością poszczególnych warstw. W procesie "oddawania pary" chodzi o to, aby para przenikająca do wewnątrz przegrody, odparowała, zamiast ulec skropleniu. Szczelność natomiast oznacza, że przez ściany nie powinno przenikać powietrze. Aby tak było, należy wypełnić wszystkie spoiny zaprawą. Osobną kwestią pozostają ściany o pustych spoinach pionowych, gdzie należy zastosować tradycyjny, gruby tynk wewnętrzny i zadbać o odpowiednie ułożenie izolacji.

Ostatnim aspektem, który pozostaje istotny w kontekście wykańczania ścian jest oczywiście estetyka. Ściany zewnętrzne wznoszone na zasadzie jedno- lub dwuwarstwowej możesz opatrzyć wysokojakościowym tynkiem, z kolei w przypadku ścian trójwarstwowych doskonale sprawdzi się np. cegła klinkierowa. Tutaj jednak masz zdecydowanie większą dowolność. Ważne jedynie, aby właściwie dobrać rodzaj elewacji do podłoża.

Jaki materiał wybrać do budowania ścian zewnętrznych?

Wstęp mamy za sobą, przejdźmy zatem do meritum: z czego budować ściany zewnętrzne? Poniżej wyszczególniamy konkretne budulce i przybliżamy ich specyfikę.

Beton komórkowy - materiał ten określa się również suporeksem, siporeksem, gazobetonem oraz porobetonem. A wszystko dlatego, że charakteryzuje go porowata struktura! W Polsce budowniczy stosują go już ponad siedem dekad, a na świecie, od okrągłego wieku. Beton komórkowy najczęściej występuje w formie bloczków, choć na rynku dostępne są także płytki, nadproża oraz kształtki U, dzięki którym można tworzyć konstrukcje systemowe. Analizując rynek napotkasz na dwa rodzaju bloczków: profilowane na pióra i wpusty z uchwytami montażowymi lub pozbawione profilowania. Warto wiedzieć, że połączenie na pióra i wpusty nie wymaga wypełniania spoin pionowych.

Fachowcy podkreślają, że beton ma doskonałe parametry termoizolacyjne, niską gęstość i jest bardzo odporny na ściskanie - we wszystkich kierunkach. Oprócz tego, dzięki swojej porowatości (około 80%), pozostaje materiałem lekkim i świetnie izoluje - na 1 m3 materiału przypada aż 5 m3 powietrza. Co istotne, bloczki mogą mieć różne wymiary. W zależności od technologii murowania stosuje się wyroby o innej grubości: na ściany jednowarstwowe - ponad 40 cm, natomiast na ściany ocieplone, dwuwarstwowe i trójwarstwowe - 24 i 30 cm. Pamiętaj również, że gazobetonowe wyroby mogą mieć rozmaitą gęstość, którą musisz odpowiednio dostosować do rodzajów ścian. I tak można wyszczególnić:

  • gazobeton o średniej gęstość 300 - 350 (kg/m3) i niższe - stosowane w przypadku nośnych ścian jednowarstwowych,
  • 500 i 600 - stosowany w przypadku nośnych ścian warstwowych lub ścian działowych,
  • 700 - stosowany w przypadku ścian o wyższej wytrzymałości,
  • oprócz tego, klasy gęstości, takie np. 500, 600 w zależności od sytuacji, stosuje się np. w budownictwie przemysłowym czy halach magazynowych.

Ceramika - znana od wieków, kojarzona z tradycją i solidnością. Współcześnie elementy ceramiczne to najczęściej pustaki klasyczne bądź poryzowane oraz cegły - pełne bądź drążone. Współcześnie pustaki zdecydowanie wyparły cegłę - a wszystko to ze względu na sprawniejsze tempo budowy. Układanie muru z cegieł należy do zajęć bardziej pracochłonnych, choć oczywiście, również bywa stosowane. Najczęściej jednak projektanci decydują się jedynie na elementy ceglane, np. jako fragmenty warstwy licowej murów trójwarstwowych.

Przyjrzyjmy się jednak bliżej pustakom. To elementy o porowatej strukturze i charakterystycznych drążeniach na brzegach, dlatego też zdarza się, że są większe od pełnych elementów ceramicznych. Charakteryzuje je bardzo dobra izolacyjność cieplna, która jest lepsza niż w przypadku elementów pełnych. Ponadto ich wytrzymałość na ściskanie waha się od 7,5 MPa do 20 MPa. Oprócz tego, musisz wiedzieć, że pustaki są niejednorodne i mają różne właściwości względem stron, co determinuje sposób ich układania. Pustaki należy uzupełniać nadprożami żelbetowymi wykonanymi w kształtkach ceramicznych. Dzięki temu można wznieść dom w tzw. systemie kompletnym.

Jeśli chodzi o metodę murowania to jest ona podobna do tej, którą stosuje się w przypadku betonu komórkowego. Pustaki profilowane na pióra i wpusty oraz szlifowane możesz murować na zaprawy cienkowarstwowe bez wypełnienia spoin czołowych (pionowych) albo na piankę poliuretanową. Pamiętaj przy tym, że wszystkie miejsca, gdzie występują nadproża czy docięcia trzeba opatrzyć zaprawą tradycyjną. Pustaki pozbawione profilowania muruje się z kolei zarówno z wypełnieniem spoin pionowych, jak i poziomych.

Ciekawostką pozostają nowoczesne pustaki ceramiczne z drążeniami wypełnionymi wełną mineralną. Są one dedykowane osobom, które chcą postawić ściany bez wykonywania ocieplenia. Tego rodzaju elementy łączy się przy użyciu zaprawy cienkowarstwowej w piance lub kleju.

Silikaty - dla niektórych ta obco brzmiąca nazwa może okazać się prawdziwym strzałem w dziesiątkę! Są to produkty wapienno-piaskowe, w formie bloczków i cegieł, charakteryzujące się dużą masą. Ich gęstość waha się w przedziale 1400-2000 kg/m3, przez co mają wysoką izolacyjność akustyczną. Ich wadą okazuje się natomiast słaba izolacyjność cieplna, z kolei zaletą, znacząca pojemność cieplna. Oznacza to zatem, że stosunkowo szybko przejmują ciepło z otoczenia.

Elementy charakteryzują się powierzchnią czołową gładką lub profilowaną na pióra i wypusty z uchwytami montażowymi. Silikaty stosuje się zarówno do budowania ścian zewnętrznych, jak i wewnętrznych - zarówno konstrukcyjnych, jak i działowych. Można je wykorzystywać również jako warstwę elewacyjną w ścianach trójwarstwowych.

Wytrzymałość silikatów na ściskanie waha się pomiędzy 15 a 25 MPa, natomiast grubość ścian silikatowych mieści się zazwyczaj w przedziale od 18 do 25 cm. Ze względu na wcześniej wspomnianą niewielką izolacyjność cieplną, ściany zewnętrzne wymagają docieplenia.

Keramzytobeton - występuje w postaci pustaków i bloczków, których szerokość waha się najczęściej pomiędzy 12 a 24 cm. Wyroby keramzytobetonowe są - jak sama nazwa wskazuje - produktami z dodatkiem keramzytu, czyli lekkiego kruszywa, który powstaje z wypalonej gliny w temperaturze ok. 1150°C. Taka obróbka termiczna sprawia, że elementy pozostają porowate, lekkie i niezwykle wytrzymałe. Oprócz tego warto wiedzieć, że ich powierzchnie czołowe są wyprofilowane na pióra i wpusty.

Wyroby tego rodzaju mają podobne właściwości do ceramiki. Bloczki i pustaki wymagają jednak docieplenia. Na rynku dostępne są także bloczki z wkładką izolacyjną, które nie wymagają docieplenia zewnętrznego. Wówczas przy grubości np. 42 cm, ścianę możesz postawić jako jednowarstwową. Bloczki keramzytobetonowe muruje się na zaprawę ciepłochronną.

    Którą popularną technologię wybrać przy budowie ścian zewnętrznych?

    Ściany zewnętrzne możesz wznosić korzystając z rozmaitych technologii. W Polsce wciąż najbardziej popularne okazują się przegrody murowane, dlatego to właśnie one trafią pod naszą lupę jako pierwsze. I tak, możemy wyróżnić:

    Ściany jednowarstwowe - zwykło się twierdzić, że to przegrody najprostsze w budowie. Do ich wznoszenia stosuje się ceramikę poryzowaną bądź beton komórkowy, po czym elementy łączy się przy pomocy zaprawy klejowej bądź pianki montażowej. Jeżeli jednak chciałbyś postawić na produkty o lepszych parametrach cieplnych, możesz zdecydować się na kupno nieco droższych bloczków z wypełnieniem z wełny mineralnej lub styropianowym. Tego rodzaju ściany wykańcza się zazwyczaj tynkiem cementowo-wapiennym bądź cienkowarstwowym.

    Jakie bywają wady opisywanej technologii? Po pierwsze tego rodzaju budowa wymaga ogromnej dozy staranności i fachowej wiedzy ekipy budowlanej. Kłopoty wiążą się zwłaszcza z miejscami, w których mogą zagościć mostki termiczne. Są to zazwyczaj nadproża okien, drzwi czy wieniec stropowy. To właśnie tam przegrody jednowarstwowe narażone są na wychłodzenie. Aby temu zapobiec warto stosować wcześniej wspomniane rozwiązania systemowe, czyli docieplone kształtki czy prefabrykowane belki nadprożowe.

    Ile to kosztuje? W przypadku zastosowania materiałów, takich jak beton komórkowy lub ceramika poryzowana – będziesz musiał zapłacić 220 - 390 zł/m2. Uśredniając cenę za powierzchnię wynoszącą 150 m2 musisz zatem zapłacić od 33 000 do 58 500 zł.

    Pamiętaj, że użycie pustaków ceramicznych z wkładkami z wełny mineralnej zwiększa wydatek o 70–90 zł/m2. Uśredniając, za 150 m2 zapłacisz wówczas 39 750 zł.

    Ściany dwuwarstwowe - oto najpopularniejszy sposób na wznoszenie ścian polskich domów! Dwuwarstwowe ściany zewnętrzne buduje się z wyrobów ceramicznych, bloczków silikatowych bądź betonu komórkowego o grubości 18-25 cm. Do ocieplenia tego rodzaju ścian stosuje się styropian lub wełnę mineralną, które charakteryzują się wysokimi właściwościami termoizolacyjnymi.

    Izolację ścian zewnętrznych dwuwarstwowych możesz wykonać na dwa sposoby. Pierwszą jest metoda lekka mokra, kiedy to styropian lub wełnę mocuje się do ściany i wykańcza elewację tynkiem cienkowarstwowym. Metoda sucha natomiast polega na ułożeniu ocieplenia na drewnianym lub metalowym ruszcie. Kolejno całość należy zabezpieczyć wiatroizolacją oraz okładziną elewacyjną, np. z drewna.

    Ogromną zaletą tej technologii jest brak powstawania mostków termicznych ponieważ ściany zewnętrzne zachowują ciągłość izolacji - również w "strategicznych" miejscach, takich jak nadproża i wieńce. Oprócz tego, możesz wykonać tę inwestycję dwuetapowo, co dla niektórych jest bardzo wygodnym wyjściem. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, aby najpierw wznieść mur, a za jakiś czas wykonać ocieplenie budynku. Co więcej, wielu wykonawców doskonale zna tę technologię i może ją wykonać w pełni profesjonalnie. Wady? Tynk cienkowarstwowy, którym najczęściej wykańcza się ściany jest mało odporny na uszkodzenia mechaniczne.

    Ile to kosztuje? Ściany z ceramiki, silikatów albo betonu komórkowego, ocieplone styropianem o grubości 20 cm i wykończone tynkiem cienkowarstwowym będą Cię kosztować 260–290 zł/m2. Uśredniając cenę, za 150 m2 zapłacisz 41 250 zł za sam materiał.

    Ściany trójwarstwowe - oto coraz bardziej popularna i jednocześnie najbardziej wymagająca technologia budowania ścian zewnętrznych. Najpierw wnosi się warstwę nośną, do której budowy doskonale nadają się pustaki ceramiczne, bloczki z betonu komórkowego, keramzytobetonu lub silikaty. Szerokość warstwy nośnej wynosi od 18 do 25 cm, w zależności od zastosowanego budulca. Kolejno, podobnie jak w technologii dwuwarstwowej, należy zadbać o ocieplenie. Ostatnia warstwa to natomiast dodatkowa murowana ścianka elewacyjna o grubości 8-12 cm, którą montuje się do muru za pomocą kotew. Ścianka ma za zadanie chronić izolację - zarówno przed uszkodzeniami, jak i działaniem czynników atmosferycznych, takich jak deszcz, mróz czy wysoka temperatura. Oprócz tego ściany trójwarstwowe mają świetne parametry cieplne i akustyczne. Ponadto można do nich przytwierdzać cięższe elementy, np. markizy.

    Minusy? Oczywiście wyższa cena wykonania. Wynika to z konieczności zużycia większej ilości materiałów oraz przygotowania szerszego fundamentu. Co więcej, projektowanie tego rodzaju przegród wymaga dużej wiedzy specjalistycznej. Jeżeli ekipa popełni pewne błędy, będzie bardzo trudno je wyeliminować po wzniesieniu ścianki osłonowej.

    Ile to kosztuje? W zależności od wybranego materiału, za jeden metr kwadratowy zapłacisz 350 - 550 zł. Uśredniając, koszt 150 m2 plasuje się na poziomie 67 500 zł.

    Pozostałe, nieco mniej popularne technologie wznoszenia ścian

    Oprócz popularnych murowanych ścian jedno-, dwu- i trzywarstwowych, możesz spotkać się z mniej tradycyjnymi wariantami wznoszenia ścian zewnętrznych. A są to:

    Ściany wykonane z kształtek styropianowych - może Ci się to wydawać nieco dziwne, ale przegrody buduje się z elementów styropianowych - na podobieństwo układanki z klocków. Ich budowa jest bardzo łatwa, ponieważ są lekkie, łatwe w obróbce, a ich montaż polega na specjalnych łączeniach przy pomocy zamków. Styropianowy szalunek należy później wypełnić zbrojeniem i zalać betonem. Dzięki temu, że konstrukcja może pochwalić się aż dwoma warstwami styropianu (zarówno od środka, jak i od zewnątrz), Twój dom może być doskonale chroniony przed utratą ciepła.

    Ile to kosztuje? Możemy przyjąć, że koszt wykonania za 1m2 waha się w przedziale 200-230 złotych (z uwzględnieniem tynku), co uśredniając daje nam wynik 30 0000 zł.

    Ściany prefabrykowane - budowane z elementów produkowanych zazwyczaj z keramzytobetonu, ocieplonego wełną mineralną bądź styropianem. Największą zaletą tej technologii jest szybkość przeprowadzania prac, natomiast wadą, konieczność użycia dźwigu do montażu elementów wielkowymiarowych.

    Ile to kosztuje? Orientacyjny koszt wykonania 1 m2 zewnętrznej ściany z bloczków keramzytobetonowych to 210 zł (140 zł bloczki i zbrojenie, 10 zł zaprawa ciepłochronna, 60 zł robocizna). 150 m2 będzie Cię więc kosztowało 31500 zł.

    Ściany szkieletowe - ich konstrukcja to stalowy bądź drewniany ruszt. Do tak przygotowanej struktury montuje się - od zewnątrz - deski albo płyty drewnopochodne, natomiast od wewnątrz, gipsowo-kartonowe, gipsowo-włóknowe lub drewnopochodne. Pomiędzy dwoma warstwami należy zastosować materiał izolacyjny np. wełnę mineralną. Konieczne jest także zastosowanie folii przeciwko przenikaniu wiatru przez ścianę oraz kondensacji w niej pary wodnej. Wewnątrz układa się także folię paroszczelną, a po zewnętrznej - paroprzepuszczalną. Ogromną zaletą tej technologii jest tempo prac, jednak trudno trafić na ekipę w pełni wyspecjalizowaną w tego typu budowach.

    Ceny domów szkieletowych będą uzależnione od wielu indywidualnych czynników. Dlatego nie istnieje jeden uniwersalny wzór, który mógłby wskazać realną skalę wydatków - zwłaszcza jeśli chodzi o budowę ścian. Obiekty prostej konstrukcji wygenerują niższe ceny aniżeli budynki o skomplikowanych kształtach. Koszt budowy domu do stanu surowego otwartego może wahać się od 700 do 900 za m2, czyli 1200000 zł.

    Po lekturze powyższego artykułu, budowa ścian zewnętrznych nie może mieć dla Ciebie tajemnic! Dokładna orientacja w temacie jest jednak bardzo potrzebna. Wynajęcie ekipy budowlanej to bowiem nie wszystko - dobrze jest budować w pełni odpowiedzialnie i świadomie. Wtedy masz szansę na wyeliminowanie błędów, a co za tym idzie, piękny, funkcjonalny i ciepły dom!

    Ceny zawarte w artykule są orientacyjnymi cenami brutto, które bazują na deklarowanych zużyciach produktów oraz na średnich cenach rynkowych, na dzień 01.03.2020. Ceny mogą różnić się w zależności od regionu.